100 godina od Oktobarske revolucije: Kako je nastao i propao sovjetski komunizam

Izvor: advance

Objavio:

trebevic.net

- prije 2 sedmica u

Tema

Foto izvor: flickr

Rusija će 7. novembra bez velike pompe obilježiti godišnjicu, a ona je po Julijanskom kalendaru počela u novembru dok se u Rusiji tada računao mjesec oktobar.
Oktobarska revolucija, službeno “Velika oktobarska socijalistička revolucija”, bila je druga faza Ruske revolucije 1917. Prva faza je bila “Februarska revolucija”. Ona je bila prva marksističko-komunistička revolucija u istoriji. Vremenom, Oktobarska revolucija je počela da se posmatra kao vrlo važan globalni događaj i prvi u nizu događaja koji će položiti temelje za Hladni rat, borbu između Sovjetskog Saveza i zapadnih kapitalističkih država, uključujući i SAD.

UZROCI REVOLUCIJE
Narastajuće nezadovoljstvo radnika i vojnika je izazvalo ulične nemire tokom nekoliko dana jula, koji će postati poznati kao Julski dani. Ove nemire je izazvala junska ofanziva protiv Njemačke, u kojoj je ministar rata Aleksandar Kerenski poslao rusku vojsku u veliki napad, koji je na kraju odbijen.
Julske dane je takođe izazvao bijes radnika zbog njihovog ekonomskog položaja. Grupa od 20.000 naoružanih mornara iz Crvenog Kronštata je umarširala u Petrograd i zahijtevala da sovjeti preuzmu vlast. Prijestonica je bila bez odbrane tokom dva dana. Nakon gušenja nemira, vlada je okrivila boljševike za podstrekivanje pobune i mnoge boljševičke vođe, uključujući Lenjina i Grigorija Zinovljeva, su bili primorani da se kriju.
Iako je Boljševička partija radila polulegalno tokom jula i avgusta, njen položaj na krajnjoj ljevici je konsolidovan. Radikalni antiratni socijal-demokrati, kojima su se početkom godine pridružili mežrajonci, su se stopili sa boljševicima u avgustu. Mnogi od njih, posebno Trocki, Jof i Konstantin Jurenev će se pokazati vitalnim za boljševičko preuzimanje Petrograda.

Kornilovljeva afera je bila još jedan katalizator za revoluciju. Aleksandar Kerenski, koji je držao položaje i u Privremenoj vladi i u Petrogradskom sovjetu, vjerovao je da mu je neophodan povjerljiv vojni zapovednik. Međutim, nakon imenovanja, Lav Kornilov je vidio priliku da sa svojim vojnicima osvoji grad i sam preuzme vlast u Petrogradu. Kada je Kerenski shvatio šta se dešava, uspaničio se, a boljševička Crvena garda se ponudila da odbrani grad.

Kerenski je čak toliko bio siguran u njih da im je dao oružje. Kornilovljevi vojnici na kraju nisu ni pokušali da osvoje grad, pošto ih je delegacija vojnika koji su branili grad ubijedila da se zaustave na željezničkoj stanici, protivno željama njihovog komandanta. Međutim, ovo je bila velika prekretnica prema Oktobarskoj revoluciji. Boljševici su smatrani za branioce grada i podrška im se veoma uvećala, a podrška Kerenskom i Privremenoj vladi je opala. Nakon Kornilovljeve afere, ugled Kerenskog je bio “nepovratno pokvaren”. Boljševici su postali najjača grupa u Petrogradskom sovjetu početkom septembra 1917, dok je Trocki postao predsednik Sovjeta.

Tada su boljševici svrgnuli sa vlasti Privremenu vladu koja je došla na vlast Februarskom revolucijom, kojom je ruska carevina i dinastija Romanovih otišla u istoriju, a na vlast su došli boljševici koji će se na vlasti zadržati sve dodecembra 1991., kada i formalno prestaje da postoji SSSR.

Dok su se godišnjice Oktobarske revolucije u sovjetsko doba slavile uz veliku pompu, sa velikom vojnom paradom na Crvenom trgu 7. novembra, program za stotu godišnjicu jako je skroman i sastoji se od izložbi i stručnih konferencija.

Rijetki skupovi namijenjeni širokoj javnosti za vlasti će biti prigoda da stave naglasak na važnost nacionalnog jedinstva i pomirenja, izbegavajući osetljiva pitanja.
Odbor zadužen za organizaciju proslave oslikava oprez ruskog predsednika Vladimir Putina u tom pogledu. Čine ga nezavisni stručnjaci i kritičari vlasti, ministri i službenici Pravoslavne Crkve, a u njemu nema nijednog člana sadašnje Komunističke partije niti predstavnika monarhističke struje.
Putin je samo dao “preporuke” da se raznim simpozijumima i skupovima obilježi stota godišnjica revolucije, ali Kremlj neće biti pokrovitelj godišnjice ili bilo što slično. Komentator moskovskog Komersanta Maksim Jusin kaže kako je razlog u tome da se sadašnja, Putinova Rusija više identifikuje sa ruskim imperijom, a ne sa SSSR-om.
Predviđeno je nekoliko stotina skupova, konferencija, okruglih stolova, izložbi i festivala koji će govoriti o “kontradiktornim” događajima 1917., rekao je podpredsjednik odbora, istoričar Anatolij Torkunov. Sergej Nariškin je 2016. odredio glavne crte obilježavanja velike godišnjice smatrajući da ona “nije povod za organizaciju svečanih događaja ili slavlje” nego da se iz nje “izvuku pouke.”

STRAH VLASTI OD REVOLUCIJE
Te “pouke” za Kremlj su jasne: treba se zaštititi od svake pomisli na osporavanje vlasti na ulici, posebno nekoliko mjeseci pred predsjedničke izbore 2018. na kojima će Putin, u to niko i ne sumnja, tražiti četvrti mandat.
Putin od dolaska na vlast nastoji da pomiri društvo i nacionalno sjećanje kako bi učvrstio svoju vlast. Za njega nema govora o tome da bira između carske Rusije, koju hvali zbog njene stabilnosti i tradicionalnih vrijednosti, i sovjetske Rusije, čiji je on čisti proizvod.
– Najviše državne vlasti više su puta govorile o potrebi pomirenja “crvenih” (komunista) i “bijelih” (monarhista). A za to se treba pozabaviti bolnim pitanjima. Ali, mora se konstatovati da se to pomirenje još nije dogodilo – ističe istoričar Vladisav Aksionov.

Kada je 2000. izabran za predsjednika, Putin je naglasio da je tada prvi put došlo do promjene na čelu ruske države “bez državnog udara, puča i revolucije”. Taj moto i dalje prožima spoljnu politiku Kremlja, od odbacivanja “obojenih revolucija” u Gruziji i Ukrajini do njegovog nepovjerenja prema Arapskom proljeću i neupitne podrške “legitimnim vlastima” u Damasku.
Strah vlasti od izbijanja revolucije u Rusiji održava se u sve snažnijoj kontroli političkog djelovanja i opozicionih protesta, zabranjenih u većini slučajeva i koji većinom završavaju sa stotinama uhapšenih. Vlasti odmah žestoko kritikuju i najmanji pokušaj osporavanja svojih odluka, smatrajući da su svi socijalni ili politički protesti djelo “antipatriotskih” snaga više ili manje povezanih sa inostranstvom.

Više od 70 posto Rusa danas smatra nemogućim da se u njihovom gradu održi protesni skup sa političkim konotacijama. A i kada bi se održao, više od 80 posto kaže da ne bi učestvovali, po nedavnom ispitivanju centra Levada.
Oktobarska revolucija se istovremeno i sakralizuje i satanizuje – rekao je ruski ministar kulture Vladimir Medinski.
Rusija dočekuje veliku i značajnu godišnjicu jednog važnog, ali i kontroverznog istorijskog događaja razdvojena i rastrzana, u raskoraku između dva suprotstavljena mišljenja – da li je ona bila dobra ili loša po Rusiju.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedIn
Napomena: komentari čitalaca ne predstavljaju ni na koji način stav redakcije portala trebevic.net. Za sadržaj i tačnost komentara čitalaca ne odgovaramo. Sadržaj se pregleda i neprimjereni komentari se ne objavljuju. Portal trebevic.net zadržava pravo brisanja komentara bez najave i bez objašnjenja.

Uslovi komentarisanja: Poštovani, pri objavi komentara molimo Vas za kulturno izražavanje. Administrator neće objaviti komentare koji na bilo koji način vrijeđaju druge po bilo kojoj osnovi ili svojim sadržajem nisu na adekvatnom mjestu.

Redakcija Trebević Info Portala je u slučaju komentara koji izazivaju rasnu, nacionalnu ili vjersku mržnju, te potiču na nasilje dužna obavijestiti nadležne organe o takvom pristiglom komentaru.

Ostavite komentar

Your email address will not be published.